Column Ton van Rijswijk
Begrafenissen domineren. Er was een tijd, waarin je vooral bruiloften bezocht. Je was jong en de wereld om je heen was jong. Bovendien was het een tijd, waarin trouwen vanzelfsprekend was als je besloten had om :”samen verder te gaan” en kinderen op de wereld te zetten. Hoezo cultuurverandering?
Trouwen is anno 2026 niet meer vanzelfsprekend, maar een keuze. Om een wijdverbreid misverstand uit de wereld te helpen: onze cultuur is niet constant, maar verandert in de loop der jaren. Zoals geloven ook inhoudelijk aangepast worden en daarin regels anders uitgelegd. Los van het feit, dat we ook niet één Nederlandse cultuur hebben: we hebben een Friese cultuur, een Limburgse, een Zeeuwse, en Amsterdamse, een Twentse, een Rotterdamse en een Haagse cultuur (daarvan hebben we er zelfs twee).
Bruiloften maak ik niet zoveel meer mee, wel begrafenissen en ook daar is het beeld in de loop van de tientallen jaren nogal veranderd. Het is allemaal minder plechtig, minder verdrietig, maar wat luchtiger, wat vrolijker geworden. Ik meen dat te kunnen beweren omdat ik er in mijn werkzaam, maar ook in mijn gepensioneerde leven nogal wat mee heb gemaakt en ook heel vaak (ik heb nog even geteld, maar ik sta inmiddels op het getal van 42) als spreker ben opgetreden. Meestal omdat het om familieleden of vrienden ging, soms omdat het gewoon gevraagd werd en soms omdat de positie, die je in nam erom vroeg. Begrafenissen zijn qua vorm en toonzetting veranderd, zeg maar met de “tijd meegegaan”.
Waar vroeger het verdriet accent kreeg, overheersen nu de mooie herinneringen, die aan ieders leven, hoe droevig de afloop wel eens geweest kan zijn, nu eenmaal te ontlenen zijn. Ik vind het een verbetering van de afscheidscultuur, waarom zou je het leven bij het afscheid niet vieren? Elk levensverhaal levert mooie momenten op, geef die mee aan de mensen, die afscheid komen nemen. Laatst was ik bij het afscheid van een oud-medewerker van het bedrijf, waar ik bijna 12 jaar heb gewerkt en waarvan ik een aantal oud-collega’s nog elk jaar in een soort reünie ontmoet. Ook bij dit afscheid overheersten de mooie herinneringen aan een mooi mens. In zo’n situatie rijd je niet droevig naar huis van Eindhoven naar Haaksbergen, maar met een goed gevoel. De cultuur, ook de begrafeniscultuur verandert. En dat is maar goed ook.
