Column Ton van Wijk

Blijf je baseren op de feiten

Een andere mening hebben over zaken of gebeurtenissen: het mag. Vrijheid van meningsuiting heet dat. Gelukkig leven we in een land (en in een dorp), waarin die vrijheid van meningsuiting gekoesterd wordt. Een vrijheid, die we ons al heel lang geleden verworven hebben. En die we een tijd lang hebben moeten inleveren. In WOII bijvoorbeeld. Maar na 1945 hebben we de democratie opnieuw “uitgevonden” en verder ontwikkeld. En ook de zogenoemde “scheiding der machten” onderstreept: de wetgevende macht (parlement), de uitvoerende macht (regering) en de rechtsprekende macht (de rechters). Het was de Fransman Montesquieu, die dit al een eeuw eerder bedacht, althans verder uitwerkte. Want eigenlijk is de scheiding der machten al veel ouder en bedacht door de Griekse wijsgeer Aristoteles. Het zijn de onafhankelijke rechters, die in voorkomende gevallen beoordelen of de wetstoepassing juist heeft plaatsgevonden. Nee, er zijn dus geen uitgesproken D’66 rechters zoals nogal eens op sociale media wordt beweerd, ze zijn objectief en onafhankelijk. Laat u niets wijsmaken door complotdenkers of populisten (daar hebben we er trouwens steeds meer van): rechters lopen niet aan een leiband van wie dan ook, maar laten zich uitsluitend leiden door een consequente toepassing van de wetten, die we met elkaar, op democratische wijze, bedacht hebben (de wetgevende macht namens ons). Ja, dat die wetgevende macht vandaag de dag uit nogal wat partijen bestaat, is best lastig of op z’n minst ingewikkeld. Daardoor is het niet altijd mogelijk om besluitvorming op basis van “meerderheden” rond te krijgen. Daar is veel en herhaald overleg voor nodig tussen “links”, “rechts” en het “midden”. Overleg gebaseerd op feiten. Niet op aannames, veronderstellingen of – nog lastiger – de onderbuik. Of de zogenaamde “wil van het volk”. Want wie is het volk? Dat zijn de volgers van ruim 20 politieke partijen of “bewegingen”. Meningen behoren op feiten gebaseerd te zijn en op z’n minst onderbouwd te worden. Als iemand op sociale media weer eens “klimaatwaanzin” roept vraag ik mij altijd af: waar baseert iemand dat op? Lang doorgeleerd in de meteorologie? Het vreemde blijft, dat mensen (in het algemeen) zonder enige discussie of twijfel naar een vakkundige garage gaan voor de reparatie van hun auto, want aan de deskundigheid van een automonteur (of een elektricien of een loodgieter) wordt niet getwijfeld. Maar de onweerlegbare uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek worden moeiteloos betwijfeld of ter discussie gesteld. Zonder feiten, zonder onderbouwing. Laten we daarmee ophouden.